Tết âm lịch (01/01 âm lịch) hay còn gọi Tết Nguyên Đán, là ngày lễ lớn nhất trong năm diễn ra vào mùa xuân, khởi đầu một năm mới. Đối với người Trung Quốc, đây là ngày lễ quan trọng nhất để người dân nghỉ ngơi, sum vầy bên gia đình và tham gia các hoạt động văn hóa truyền thống.
CÁC PHONG TỤC TẾT CỔ TRUYỀN CỦA NGƯỜI TRUNG QUỐC
1. Treo câu đối, dán chữ Phúc ngược, dán thần giữ cửa:
Trong dịp Tết Nguyên Đán, người Trung Quốc có truyền thống treo câu đối đỏ, dán chữ "Phúc" và dán tranh Thần giữ cửa (Môn Thần) nhằm cầu may mắn, tài lộc và bảo vệ gia đình khỏi những điều xấu.
Câu đối đỏ (春联 - Chūnlián) thường được viết bằng mực đen trên giấy đỏ, gồm hai câu đối nhau về ý nghĩa, âm luật, nhằm gửi gắm lời chúc tốt đẹp cho năm mới. Nhiều gia đình cũng dán chữ "Phúc" (福 - Fú) trước cửa, đặc biệt là dán ngược (倒福 - Dào Fú) để biểu trưng cho "Phúc đã đến" (福到 - Fú dào), bởi trong tiếng Trung, "đảo" (倒 - Dào) phát âm giống với "đến" (到 - Dào).
Bên cạnh đó, hình ảnh Thần giữ cửa (门神 - Ménshén), thường là hai vị tướng dũng mãnh như Tần Thúc Bảo và Uất Trì Kính Đức, được dán trên cánh cửa chính để xua đuổi tà ma và bảo vệ bình an cho gia đình. Những tập tục này không chỉ thể hiện niềm tin vào phong thủy mà còn tạo nên không khí lễ hội rực rỡ trong những ngày đầu năm.
2. Lau dọn nhà cửa:
Trong dịp Tết Nguyên Đán, người Trung Quốc có phong tục quét dọn nhà cửa để đón năm mới với mong muốn loại bỏ những điều xui xẻo và đón chào may mắn. Việc dọn dẹp thường diễn ra trước ngày 30 Tết, nhằm loại bỏ bụi bẩn tích tụ trong năm cũ, tượng trưng cho việc xua đuổi vận rủi và đón tài lộc mới.
Tuy nhiên, vào những ngày đầu năm mới, người Trung Quốc kiêng quét nhà, đặc biệt là mùng 1, vì họ tin rằng nếu quét dọn vào ngày này, tài lộc và may mắn sẽ bị quét đi mất. Nếu cần dọn dẹp, họ sẽ quét rác vào một góc thay vì quét ra khỏi cửa để tránh làm thất thoát vận may.
Phong tục này thể hiện niềm tin vào việc giữ gìn sự sạch sẽ, ngăn nắp và tạo không gian tích cực cho một khởi đầu thuận lợi trong năm mới.
3. Tục lệ trang trí nhà cửa:
Người Trung Quốc có truyền thống trang trí nhà cửa vào dịp Tết Nguyên Đán để thu hút may mắn, tài lộc và xua đuổi điều xui xẻo. Họ thường dán câu đối đỏ trước cửa nhà với những lời chúc tốt đẹp, tượng trưng cho phúc lộc dồi dào. Chữ "Phúc" (福) cũng được viết trên giấy đỏ và dán ngược trên cửa chính với ý nghĩa "Phúc đã đến" (福到).
Ngoài ra, người Trung Quốc còn treo đèn lồng đỏ trước nhà để tạo không khí rực rỡ và mang lại sự ấm áp, thịnh vượng. Một số gia đình còn trang trí hình ảnh các vị thần hộ mệnh hoặc Thần Tài để cầu mong bình an và giàu có.
Hoa và cây cảnh như hoa mai, hoa đào, cây quất cũng được bày biện trong nhà để tượng trưng cho sự phát triển và sinh sôi nảy nở trong năm mới. Tất cả những phong tục trang trí này đều thể hiện mong muốn một năm mới hạnh phúc, an khang và thịnh vượng.
4. Lì xì:
Tục lì xì (红包 – hóngbāo) là một phong tục quan trọng của người Trung Quốc trong dịp Tết Nguyên Đán. Vào những ngày đầu năm mới, người lớn thường tặng tiền lì xì trong phong bao đỏ cho trẻ em và người chưa lập gia đình để chúc phúc, cầu mong may mắn và sức khỏe.
Màu đỏ của phong bao tượng trưng cho sự may mắn, thịnh vượng và xua đuổi tà khí. Tiền lì xì thường là số chẵn, vì theo quan niệm truyền thống, số lẻ liên quan đến tang lễ. Một số gia đình hiện đại còn gửi lì xì qua ứng dụng điện thoại như WeChat để tiện lợi hơn.
Ngoài trẻ em, nhân viên cũng có thể nhận được lì xì từ sếp như một cách động viên. Tục lì xì không chỉ thể hiện lòng hiếu thảo mà còn là lời chúc tốt đẹp cho một năm mới sung túc, viên mãn.
5. Bữa cơm Tất Niên - Sum vầy gia đình:
Tối giao thừa là thời gian quan trọng nhất trong Tết Nguyên Đán. Cả gia đình quắy quần quanh bàn ăn, cùng nhau dự bữa cơm tất niên.
Trong dịp Tết Nguyên đán, người Trung Quốc thưởng thức nhiều món ăn truyền thống mang ý nghĩa may mắn và thịnh vượng cho năm mới. Dưới đây là một số món ăn tiêu biểu:
- Sủi cảo (饺子 - Jiǎozi): Món ăn truyền thống phổ biến trong dịp Tết, đặc biệt ở miền Bắc Trung Quốc. Sủi cảo có hình dạng giống thỏi vàng xưa, tượng trưng cho sự giàu có và thịnh vượng. Người ta tin rằng ăn sủi cảo vào đầu năm mới sẽ mang lại tài lộc.
- Cá (鱼 - Yú): Trong tiếng Trung, từ 'cá' phát âm giống từ 'dư', mang ý nghĩa dư dả, thịnh vượng. Món cá thường được để nguyên con và không ăn hết, biểu trưng cho sự dư dả trong năm mới.
- Mì trường thọ (长寿面 - Chángshòu miàn): Món mì với sợi dài, không bị cắt, tượng trưng cho sức khỏe và tuổi thọ. Việc ăn mì trường thọ thể hiện mong muốn về một cuộc sống dài lâu và hạnh phúc.
- Chả giò (春卷 - Chūnjuǎn): Chả giò có hình dạng giống thỏi vàng, tượng trưng cho sự giàu có. Ăn chả giò trong dịp Tết được cho là mang lại may mắn và thịnh vượng.
- Bánh tổ (年糕 - Niángāo): Bánh gạo nếp có tên gọi đồng âm với từ 'cao' trong tiếng Trung, mang ý nghĩa thăng tiến và phát triển. Người Trung Quốc tin rằng ăn bánh tổ trong dịp Tết sẽ mang lại sự thăng tiến trong công việc và cuộc sống.
Những món ăn này không chỉ ngon miệng mà còn chứa đựng những lời chúc tốt đẹp cho năm mới, phản ánh văn hóa và tín ngưỡng của người Trung Quốc trong dịp Tết Nguyên đán.
6. Đốt pháo hoa - Chào đón năm mới:
Vào giao thừa, tiếng pháo hoa rồn rã khắp các thành phố Trung Quốc. Theo quan niệm dân gian, tiếng pháo nổ sẽ xua đuổi ma quỷ và đón chào may mắn.
Tết Nguyên Đán đối với người Trung Quốc không chỉ là dịp tổng kết năm cũ mà còn là khoảnh khắc quan trọng để đoàn tụ, đón một năm mới tràn đầy hy vọng.
7. Tham gia lễ hội đầu năm - Hội hoa đăng:
Diễn ra vào ngày Rằm tháng Giêng, Lễ hội Đèn Lồng là dịp để người dân thả đèn trời, rước đèn và thưởng thức bánh trôi nước (汤圆 - Tāngyuán), tượng trưng cho sự đoàn viên. Các thành phố lớn tổ chức diễu hành đèn lồng, múa lân và bắn pháo hoa để chào mừng năm mới tròn đầy, hạnh phúc.
Đèn lồng trong hội hoa đăng thường được làm bằng giấy, lụa, hoặc các loại vật liệu khác. Những chiếc đèn lồng này được trang trí rất cầu kỳ, tinh xảo, với nhiều hình thù khác nhau, như hình hoa, hình thú, hình nhân vật,...
Ngoài những phong tục trên, vào những ngày đầu năm mới người dân Trung Quốc cũng thường đi lễ chùa, cầu phúc. Những lễ hội đầu năm mới của người Trung Quốc không chỉ mang ý nghĩa tâm linh mà còn là dịp để gắn kết gia đình, cộng đồng, cầu chúc may mắn và hạnh phúc cho năm mới.
